Trang chủNgười đương thờiHuyền thoại Thạch Sanh Tập Ngãi Đặng Trung Tiến

Huyền thoại Thạch Sanh Tập Ngãi Đặng Trung Tiến

Thứ Hai, 16/06/2014

Xuất thân bần hàn, rách rưới nhưng bỗng một ngày anh vụt dậy trong sự hào sảng của một trang hảo hán ghét cái ác, căm thù sự bóc lột. Và từ đây, cuộc đời của "đứa mồ côi" rẽ sang những hướng khác với nhiều thăng trầm để rồi ghim mình vào lịch sử như một anh hùng cùng danh xưng huyền thoại: Thạch Sanh Tập Ngãi. Đó chính là anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Đặng Trung Tiến.

Màn hỏi vợ ly kỳ của đứa bé mồ côi

Xuất thân bần hàn, rách rưới nhưng bỗng một ngày anh vụt dậy trong sự hào sảng của một trang hảo hán ghét cái ác, căm thù sự bóc lột.

Và từ đây, cuộc đời của "đứa mồ côi" rẽ sang những hướng khác với nhiều thăng trầm để rồi ghim mình vào lịch sử như một anh hùng cùng danh xưng huyền thoại: Thạch Sanh Tập Ngãi. Đó chính là anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Đặng Trung Tiến.

Lăn lóc trong thân phận mồ côi, cùng đinh rồi nô lệ, Đặng Trung Tiến vẫn vươn dậy, cứng cáp, thẳng ngay như loài cây gỗ quý. Những áp bức bóc lột, khinh miệt của thời cuộc không những không thể ghìm chặt anh xuống đáy bùn nhục nhã mà lại thắp thêm lửa căm thù, biến anh thành một trang hảo hán mang nhiều huyền thoại. Và một trong những huyền thoại đó là mối lương duyên ly kỳ cùng tuyệt kỹ phi dao bí hiểm đã nâng đời anh từ một đứa bé mồ côi thành chàng Thạch Sanh bí ẩn.

Chuyện "cướp vợ" có một không hai

Nói về Thạch Sanh Tập Ngãi Đặng Trung Tiến mà không nói về chuyện cưới vợ và ngón dùng dao của anh thì xem như chưa biết gì về người anh hùng này. Đó là những khẳng định của hầu hết mọi cao niên sống tại Tập Ngãi, huyện Tiểu Cần, Trà Vinh. Theo lời người dân nơi đây, cuộc đời đấu tranh của Đặng Trung Tiến gần như đã gắn liền với lịch sử địa phương, thậm chí còn xuất hiện trong những trang sách của học sinh Tập Ngãi. Tuy nhiên, cuộc sống đằng sau những chiến công đưa cậu bé mồ côi trở thành anh công an xã, người lính được mệnh danh "chiến sĩ thần kỳ" thì không phải ai cũng biết.

Thông tin về "nửa kia" của huyền thoại "Thạch Sanh Tập Ngãi", ông Sơn Oanh Th., người có nhiều năm vào sinh ra tử cùng Đặng Trung Tiến cho biết: Đặng Trung Tiến xuất thân từ một gia đình bần nông quanh năm túng bấn. Tuổi thơ Tiến sớm chịu nhiều đau thương mất mát. Dăm ba tuổi đầu, Tiến đã mồ côi cha mẹ. Để mưu sinh, cậu bé quăng mình vào đời, bán mồ hôi nước mắt kiếm chén cơm nguội.

Thế nên, mới đó, Trung Tiến còn là phu gánh nước, chỉ ít ngày sau người ta đã thấy anh làm phu xe ngựa trên bến xe Đa Lộc…Thời cuộc nhiễu nhương quăng vào cuộc đời "thằng bé mồ côi" như anh đầy rẫy những bất công. Nhiều lần người dân Tập Ngãi thấy cậu rưng rưng nước mắt vì bị chủ gạt tiền, bị lính Tây xúm lại đánh chỉ vì dám xin tiền xe ngựa khách Tây,…Thế nhưng, như lời của bà Thạch Thị Suông, người bị anh "bắt" về làm vợ "trong bão giông dập vùi, anh đã trưởng thành một cách kiên cường, gan góc". Và cũng chính sự gan góc, không sợ trời không ngại đất kia, anh bần nông da ngăm ngăm đen, mắt quầng, mày rậm mới dám đi cướp vợ.

Kể lại ngày đầu gặp Đặng Trung Tiến, bà Thạch Thị Suông chia sẻ: "Tôi chỉ gặp ông một lần và nói với nhau được 3 câu đã bị ông lôi về làm vợ". Theo lời bà, hai người gặp nhau trong một ngày đẹp trời năm 1942, khi Trung Tiến đánh xe ngựa chở hàng từ Đa Lộc đi Ba Se. Trong lúc xuống hàng tại nhà hương quản Bảy Nhị, anh bắt gặp nụ cười khỏe khoắn và rất duyên của Thạch Thị Suông. Không ngần ngại, anh tiến lại gần và chỉ hỏi đúng 2 câu: "Cô thứ mấy, bao nhiêu tuổi" rồi phán rằng: "Tôi là Bảy Tiến (cách gọi thân mật của người dân dành cho Đặng Trung Tiến). Ngày mai, tôi sẽ cưới cô về làm vợ".

Bà Suông kể lại: Khi ấy, tôi tưởng ông giỡn, ai dè hôm sau, ông đánh xe xuống nhà tôi thật. Gặp cha tôi, ông cũng nói cái kiểu nhát gừng ấy. Ông đặt lên bàn 3 tép trầu, 3 chung rượu rồi nói với cha tôi: "Tôi đến hỏi cưới cô Ba Suông. Ông chịu gả không?". Đứng cạnh cha, mẹ tôi nghe chuyện mà tái mặt, bà lôi cha ra sau nhà nói nhỏ: "Coi bộ thằng này là thứ dữ, ông đừng làm nó giận, cứ ừ đại đi, thủng thẳng rồi sẽ tính". Nghe lời vợ, ông Hai Huôl vờ gật đầu làm kế hoãn binh. Nào ngờ, vài tiếng sau lời giã từ, Bảy Tiến lại đánh xe xuống nhà Hai Huôl. Lần này, theo xe còn có các họ hàng thân thích của Bảy Tiến và một xe đầy lễ vật theo truyền thống.

Trước sự gấp rút, bất ngờ trên, gia đình Hai Huôl không kịp trở tay. Bà Suông cho biết: "Lúc ấy, người nhà tôi còn đang làm bên hương quản Bảy Nhị. Cha tôi không chịu gả nên cho người báo với làng xã. Xã cử cai Bường cưỡi ngựa, dẫn lính xuống bắt". Mới chạm mặt, cai Bường trỏ roi ngựa vào mặt Bảy Tiến đòi anh dọn cỗ, quay về. Thế  nhưng, Trung Tiến lầm lầm lỳ lỳ, chẳng nói chẳng rằng, chắp tay bưng mâm trầu vào nhà. Cai Bường nhảy xuống ngựa, vớ cuộn dây định "gô cổ thằng cứng đầu". Nào ngờ, vút một tiếng, người ta thấy cuộn dây trói bằng lòi tói tuột khỏi tay cai Bường, ghim vào đó là một con dao, cán bóng loáng. Cai Bường sực nhớ đến tuyệt chiêu phi dao xuyên táo của Tiến, vội vàng nhảy lên ngựa, chạy thẳng.

Được lệnh, đám gia đinh nhà hương quản Bảy Nhị cũng tay gậy, tay đao kéo qua vây đánh thằng cướp vợ. Thế nhưng, tất cả đều bị Bảy Tiến khuất phục, lăn lóc trên sân sau những đòn thế bí hiểm mà họ từng thấy một võ sư già người Tàu đánh gục hơn chục lính Tây có súng trên bến xe ngựa Đa Lộc. Mất thế, Hai Huôl cắn răng gả con gái rượu. Ngày cưới sơ sài, cô dâu trẻ giàn giụa nước mắt hòa cùng nước tẩy oan của chùa.

Tuyệt kỹ phi dao khiến lính Tây "toát mồ hôi hột"

Người dân Tập Ngãi nói rằng: Bảy Tiến được truyền dạy một bài võ bí truyền cùng tuyệt kỹ dùng đoản đao kỳ bí. Khẳng định thông tin này, bà Ba Suông cho biết: "Từ nhỏ ông nhà tôi đã thích chơi dao con. Ông xem nó như vật bất ly thân. Sau này, ông được học võ với một ông thầy người Hoa sống lang thang trên bến xe Đa Lộc. Ông này cũng nổi tiếng về việc đánh cướp, đánh lính Tây. Đặc biệt, ông có ngón phóng dao rất tài. Có lẽ ông nhà tôi học được ngón ấy từ ông này".

Ghi nhận thông tin trên, những người cao tuổi từng tham gia chiến đấu cùng ông cho biết: Một thời, xứ Tiểu Cần nổi lên hai cái tên mới: Năm Say, Bảy Tiến. Năm Say nổi tiếng vì học được bài côn pháp kín kẽ đến nước tạt vào người không ướt. Ngược lại, Bảy Tiến học được thuật dùng đoản đao, dao găm nhanh, gọn, chính xác và biến hóa khôn lường. Thậm chí, người ta tin rằng Bảy Tiến đã được học và luyện thành công tuyệt kỹ phi dao chính xác đến tuyệt đối.

Khẳng định sự ưu việt của tuyệt kỹ sử dụng dao của Bảy Tiến, tác giả Đặng Tấn Đức, trong tác phẩm "Đất lành" viết: "Mặt trời mọc có lệch chớ mũi dao "con chó" của Trung Tiến đâm không bao giờ lệch. Anh móc được dao ra là địch phải ngã gục. Dứt khoát phải trúng đích, …". Kể lại một trong những lần Bảy Tiến "thi triển" tuyệt kỹ dao của mình, bà Suông chia sẻ: "Tôi cũng như những anh em, chú bác từng theo, chiến đấu cùng ông đều biết việc ông dùng dao thoát thân và dằn mặt bọn lính Tây".

Đó là khi Bảy Tiến đã rũ bỏ đời phu xe ngựa trở thành anh công an xã mẫu mực. Trong một lần tham gia giữ gìn trật tự, Trung Tiến đi ngang qua quán nhậu Ba Cải và gặp bọn lính Tây ức hiếp người dân. Thấy chàng thanh niên cao lớn, da ngăm đen dám xen vào chuyện của mình, bọn lính ùa lên thúc báng súng nhằm mặt anh mà đập.

Nhưng đám lính đứng ngoài bỗng tái xanh mặt, khi thấy chàng thanh niên ngăm đen vẫn đứng vững, còn vài tên lính thì từ từ sụp xuống, máu trên cổ họng phun thành tia. Sau ít phút hốt hoảng, chúng được lệnh xông ra bắt "thằng Việt Minh". Thế nhưng, khi chúng đang lấm lét nhìn nhau, tay run run lên đạn, Trung Tiến đã bất thần nhập nội. Trên tay anh, con dao bé nhỏ vun vút đâm ngang, chém dọc, cứa, … vào những chỗ hiểm của đám lính. Chỉ trong chớp mắt, 5 tên mắt xanh mũi lõ đã nằm sõng soài trên nền đất lênh láng máu.

Để đảm bảo an toàn thoát thân, Trung Tiến móc trong túi quả lựu đạn giả, đập mạnh xuống bàn. Lập tức, đám lính Tây lao người, nằm úp xuống sàn, Bảy Tiến phóng người ra ngoài thoát thân. Tuy nhiên, trước khi ẩn mình vào những bụi cây xanh ngắt, Trung Tiến còn kịp vung tay trong tư thế quay lưng phóng về tên quan hai của Pháp con dao nhỏ, sắc lạnh. Mũi dao sượt qua đầu khiến chiếc mũ đội lệch của hắn ghim vào cây cột bằng gỗ đước còn nham nhở vỏ. Cũng từ lần ấy, Đặng Trung Tiến đã đi vào huyền thoại như một chiến sĩ cách mạng vĩ đại của người dân Tập Ngãi và trở thành nỗi ám ảnh của bọn thực dân khát máu.

Gã giang hồ tháo khớp không gây mê lạnh xương sống

Giã biệt kiếp thuê mướn, giang hồ, Bảy Tiến một lòng tự nguyện phục vụ đất nước trong vai trò của một chiến sĩ công an. Bằng trí thông minh, sự gan góc, lòng dũng cảm, kiên cường và những tuyệt kỹ võ thuật, Đặng Trung Tiến vụt sáng trở thành chàng "Thạch Sanh Tập Ngãi"- người bảo vệ cho sự bình yên cuộc sống người dân nơi đây. Bảy Tiến cũng trở thành nỗi ám ảnh của những Việt gian, mật thám, lính Tây như một cái chết vô hình không bao giờ báo trước.

Sau những tháng năm lăn lóc trong kiếp sống thuê mướn, nô lệ, Đặng Trung Tiến thấm nỗi nhục mất nước. Dưới sự vận động của Trần Say, Bảy Tiến mạnh dạn đứng vào hàng ngũ Ủy Ban kháng chiến hành chánh Tập Ngãi và gia nhập lực lượng công an xã. Thông tin về sự đổi thay của người chồng huyền thoại, bà Tư Suông nhớ lại: "Được anh Trần Say tin tưởng, ông nhà tôi bỏ hẳn nghề đánh xe ngựa, hăng say hoạt động cách mạng. Ngoài việc phải giữ gìn an ninh trật tự, đối phó với nạn cướp bóc và sách nhiễu của lính Tây tại ấp Trà Mềm, ông còn được phân công bảo vệ cán bộ, căn cứ Huyện ủy Tiểu Cần lúc đó".

Với tư cách chiến sĩ công an, Bảy Tiến trở thành bức tường thành vững chắc cho nền an ninh xóm ấp. Những người cao niên tại đây tự hào: Ông Trung Tiến làm hay lắm. Để dẹp nạn cướp bóc, ông thường một mình đi vào bương tìm gặp đầu lĩnh khuyên giải nghệ theo cách mạng. Nhiều lần ông đã cảm hóa được những đảng cướp do bọn tù vượt ngục cầm đầu quay về phục vụ đất nước. Ngược lại, cũng không ít lần ông phải sinh tử với bọn cướp để toàn mạng trở về.

Thế nhưng, tên tuổi Trung Tiến thực sự trở thành huyền thoại khi một mình ông xông vào, hạ sát một lúc 5 tên lính Pháp tại quán nhậu chị Ba Cải bằng chiếc dao “con chó” bé tẹo. Cũng từ ngày ấy, Trung Tiến trở thành cái gai trong mắt bọn giặc cướp nước. Chúng ra sức tìm cách thủ tiêu anh. Tuy nhiên, chúng không bao giờ ngờ, chính chúng lại sớm trở thành nạn nhân của chính âm mưu thâm độc này.

Những năm 1950, dao “con chó” của Trung Tiến trở thành lưỡi hái thần chết đối với bọn tay sai, quan Pháp và ông được đặt biệt danh Thạch Sanh Tập Ngãi. Lý giải biệt danh trên, bà Tư Suông cho biết: "Người dân nơi đây gọi ông như vậy vì nể và sợ ông. Đặc biệt là tụi Việt gian, lính Pháp. Chúng sợ tới nỗi dù đêm hay ngày cũng không dám vô cớ nhắc đến tên Đặng Trung Tiến hay Bảy Tiến. Đến cả thề chúng cũng chỉ dám đưa trời, đưa thánh ra thề chứ không bao giờ dám lấy tên ông ra mà thề. Vì hễ thề là ông mò về kiếm thật".

Một trong nhiều nguyên nhân khiến ông trở thành nỗi ám ảnh với quân thù chính là tài xuất quỷ nhập thần. Ông có thể ra vào, đồn bót, nhà quan Pháp, quan ta một cách đơn giản như ra vào chính nhà mình vậy. Đáng sợ hơn, Bảy Tiến có thể lấy mạng bất cứ một tên lính Pháp hoặc một tên ác ôn nào nếu được chỉ thị. Nhiều trong số đó là tên Hương quản Khê, một tên ác ôn, nợ máu nhân dân Tiểu Cần nhiều năm qua. Năm 1949, Đặng Trung Tiến được lệnh bí mật thủ tiêu tên này. Sau những bước nghiên cứu ban đầu, Trung Tiến nhận thấy Hương quản Khê sẽ đến dự đám tang tại ấp Ba Tiêu B, xã Đa Lộc. Vốn là một con cáo già, Khê đã đánh hơi thấy có biến nên đợi trời tối mới bí mật đến đám tang trong bộ dạng của một anh tá điền. Thế nhưng, những toan tính của hắn không qua mặt được Bảy Tiến.

Trong bộ dạng của một người thân đi phúng viếng, Trung Tiến an toàn tiếp cận Khê rồi dẫn dụ tên ác ôn ra ngoài và kết liễu hắn bằng một cú liếc dao ngay giữa cổ. Sau cái chết của Khê, bọn ác ôn đã ra sức tìm diệt Bảy Tiến. Tuy nhiên, mọi cố gắng của chúng đều vô vọng. Bằng chứng là trong một năm, sau cái chết của hương quản Khê, hương quản Thời, người được biết đến như một tên chuyên biến các thiếu nữ trở thành món hàng lạ cho quan Tây tại Ấp Chợ cũng bỏ mạng. Để diệt trừ tên này, Trung Tiến nhiều lần đột nhập nhà hắn đợi cơ hội đòi nợ máu. Tuy nhiên, ông đợi mãi vẫn không thấy hắn về. Cuối cùng, trong một đêm mưa, Trung Tiến phát hiện được dấu vết của Thời, ông liền bám gót theo sau. Khi tên Thời vừa đẩy cửa bước qua bậc thềm thì hắn đã bất thần đổ gục sau một nhát cắt đứt cuống họng bằng dao con chó. Từ đó, dao con chó và danh xưng Thạch Sanh Tập Ngãi trở thành nỗi ám ảnh thường trực của lính Pháp cũng như bè lũ tay sai bán nước.

Phút đối đầu sinh tử

Để thoát khỏi "lời nguyền" của Thạch Sanh Tập Ngãi, quân Pháp lên kế hoạch tìm diệt Đặng Trung Tiến. Tuy nhiên, công cuộc đuổi, giết "không cần lý do" đối với Đặng Trung Tiến bỗng chốc bị ngưng trệ bởi Hiệp định ngừng bắn năm 1954. Thời điểm này, Đặng Trung Tiến vẫn bám trụ địa phương dưới sự bao bọc của quần chúng nhân dân. Thường ngày, chàng Thạch Sanh Tập Ngãi vẫn luôn giắt bên mình cây dao “con chó” nhưng ông không được sử dụng vì Đảng bộ đã cấm không được bạo động.

Tuy nhiên, "cây muốn lặng gió chẳng đừng" dưới sự chỉ điểm của mạng lưới tay sai, gián điệp được giặc Pháp giăng kín khắp các làng ấp, tung tích Đặng Trung Tiến bị lộ. Được tin, Bảy Tiến đang ẩn nấp tại Tiểu Cần, chúng lệnh cho cai Kiều, đội Giỏi, 2 trong số những sát thủ khát máu dẫn lính tầm nã Trung Tiến.  Đêm 15/8/1956, cai Kiều, đội Giỏi bí mật dẫn một tiểu đội được trang bị hỏa lực, bí mật áp sát ấp Trà Mềm, bao vây nhà Trung Tiến.

Kể lại giây phút chứng kiến chồng mình bị bao vây, bà Thạch Thị Suông mắt ngấn lệ, nói: "Chúng nó bao vây nhà tôi từ khuya nhưng ông nhà tôi chưa về vì đêm hôm trước có cán bộ xuống họp. Họp xong, ông phải chèo ghe đưa mấy ông vô Chánh Hội. Đến khoảng 4h sáng thì ông về. Lúc ấy, tôi vẫn còn thức đun nước cho mẹ tôi vì bà sang nuôi tôi đẻ đứa con gái út. Tôi nghe tiếng ông buộc ghe vô gốc dừa rồi đi thẳng đến sàn nước rửa chân mà không hay mình đang  rơi vào tầm ngắm của bọn giặc. Tôi chạy ra thì đã nghe đoàng một tiếng, rồi đám người đang trầm mình dưới nước phóng lên nhằm chỗ ông nhà tôi lao tới. Hăng nhất là cai Kiều và đội Giỏi".

Theo lời bà, trước tình huống hiểm nghèo, Trung Tiến vẫn kịp thời phóng mình lên không rồi tung hai cú đá về phía hai bóng đen vừa lao ra từ bụi ô rô dưới nước. Đòn tuy không trúng nhưng cũng khiến cai Kiều, đội Giỏi lui ra sau. Biết Trung Tiến không phải tay vừa, cả Kiều và đội Giỏi đều lưỡng lự nhìn nhau. Sau ít phút, xem chừng đã tìm ra đối sách, chúng gật đầu rồi lao vào con người bé nhỏ đang đứng giữa trùng vây bốn bề lính Pháp. Cả hai tên tay sai cùng lao lên một lượt. Nhanh như chớp, Bảy Tiến cùng lao về phía trước, nhập nội với cai Kiều. Tạo khoảng cách an toàn với đội Giỏi, Bảy Tiến vung tay trái đón đỡ đòn đánh của Kiều, đồng thời nương theo đà vít cổ Kiều khóa chặt sau và kết thúc bằng  một nhát dao sâu vào ổ bụng của tên bán nước. Sau cú đâm chí mạng trên, nhanh như cắt, Bảy Tiến rút dao, xoay người phóng con dao còn loang máu ghim thẳng vào ngực trái đội Giỏi khiến hắn ngã vật xuống nước.

Tên lính Pháp đứng gần chứng kiến rợn tóc gáy, nâng khẩu súng, run rẩy dò tìm cò. Tuy nhiên, chưa kịp bóp cò, hắn đã bị Bảy Tiến tung người đá gục. Ông nhoài cướp lấy súng, nhắm bọn lính bao vây xả đạn. Thấy Trung Tiến bắn rát quá, chúng rút lựu đạn ném về phía ông. Trong cơn hoảng loạn, ông bị một mảnh lựu đạn ghim thẳng chân trái, phá nát ống quyển, mảnh khác văng vào găm lên cạnh mũi bên phải của mẹ vợ. Trước cảnh tượng hãi hùng, bà Tư Suông bất thần, tay chân run rẩy. Sau tiếng la của mẹ, bà  mới trấn tĩn đẩy ghe, vực chồng lên, chèo gấp.

Đặng Trung Tiến được bí mật chuyển qua Trà Cú điều trị. Trong lúc di chuyển, bên chân bị thương của ông luôn phải vùi sâu trong sình nên nhiễm trùng nặng buộc phải tháo khớp. Trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn không có cả thuốc gây mê, các y bác sĩ tỏ ra rất ngần ngại. "Lúc ấy, tôi không có mặt nhưng theo lời kể của bác sĩ Bửu, người trực tiếp tháo khớp cho chồng tôi sau này kể lại thì khi nghe nói không có thuốc mê, ông bình thản nói rằng: "Các đồng chí cứ mổ đi, tôi chịu được, nhanh kẻo không kịp". Và ca phẫu thuật tháo khớp chay không thuốc gây mê được thực hiện. Anh Bửu nói với tôi rằng, khi anh tách những mảnh xương ra, chính anh còn cảm thấy lạnh xương sống vậy mà ông nhà tôi chỉ hơi run run chứ không hề kêu một tiếng", bà Thạch Thị Suông nhớ lại.

Ca phẫu thuật thành công, tuy nhiên sau lần tháo khớp đó, sức khỏe anh dần đi xuống và vết thương lại trở nên nghiêm trọng hơn sau những lần di chuyển tránh bố ráp của địch. Cuối cùng, ngày 23/8/1956, Đặng Trung Tiến trút hơi thở cuối cùng trong nước mắt của đồng đội và người thân.

Qua 8 năm tham gia cách mạng, hoạt động trong lực lượng công an, đồng chí Đặng Trung Tiến đã trực tiếp tham gia tiêu diệt gần 50 tên ác ôn, có nhiều nợ máu với cách mạng và nhân dân. Ghi công liệt sĩ Đặng Trung Tiến, sau năm 1975, xã Tập Ngãi quê ông có thêm một ấp mang tên người anh hùng này...

Nguyễn Sơn-Suối Mai