Trang chủTìm trong sử sách

Tìm trong sử sách

Đặng Nguyên Cẩn - Nhà khoa bảng, nhà yêu nước & duy tân

23:03 | 16/01/2017

“Trong buổi tân cựu giao thời, ông Đặng Nguyên Cẩn cũng như ông Trần Quý Cáp, chính là người gieo mầm tân học trong nước….

Đặng Nguyên Cẩn, một danh nhân xứ Nghệ

10:07 | 26/09/2016

Mậu Dần (1878), Đặng Thai Giai, thuộc thế hệ thứ 8 của dòng họ Đặng, đã đậu cử nhân. Đến khoa thi năm Ất Mùi (1895), con trai của ông là Đặng Nguyên Cẩn đậu Phó bảng. Cao Xuân Dục, trong lời tựa cuốn Gia phả họ Đặng đã viết: Thế là họ Đặng đã khai khoa cho cả vùng. Từ đó Điền Lao được đổi tên là Lương Điền. Hơn thế nữa, dòng họ này sẽ còn đóng góp nhiều người con ưu tú của mình cho sự nghiệp đấu tranh vì nền độc lập của đất nước, có thể kể: Đặng Thai Giai, Đặng Nguyên Cẩn, Đặng Thúc Hứa, Đặng Quỳnh Anh, Đặng Thai Mai.

Thám hoa Đặng Văn Kiều: Bản lĩnh và hành xử

10:20 | 21/09/2016

Thám hoa Đặng Văn Kiều (1824-1881), tự Tùng Niên, hiệu là Nghiêu Đình, quê làng Phất Não, nay là xã Thạch Bình, thành phố Hà Tĩnh. Thi đỗ Cử nhân khoa Nhâm Tý (1852), vì gia đình túng bấn, ông không dự tiếp khoa thi Hội mà ra làm quan, giữ chức Giáo thụ phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây. Gặp tình cảnh bố mất sớm, bốn con đều còn nhỏ, đứa đầu mới 4 tuổi, mẹ lại đau yếu, nhiệm sở rất xa, không thể thăm nom gia đình, đến năm 1856 thân mẫu lại bị ốm, ông xin về nhà phụng dưỡng mẹ. Sang năm sau, mẹ qua đời, ông ở lại cư tang 3 năm. Triều đình xem như bỏ việc, nên đến năm 1861 bổ dụng lại, cho ông giữ chức Huấn đạo huyện Kì Anh, Hà Tĩnh. Tuy chức Huấn đạo thấp hơn chức Giáo thụ một bậc, song ông không hề tiếc nuối, vì giữ được cả hai chữ “ Hiếu”, “ Trung”..

Đặng Đức Vĩ

16:21 | 20/09/2016

Sinh năm 1835 tại làng Đông Bình, tổng Hòa Bình huyện Tuy Hòa (nay là thôn Đông Bình, xã Hòa An, huyện Phú Hòa). Theo gia phả họ Đặng cho biết: tổ tiên là người Thanh Hóa đã từng theo Phù nghĩa hầu Lương Văn Chánh trong cuộc Nam tiến lập nhiều công lớn trong việc khai phá vùng đất Phú Hòa trong những ngày đầu mở cõi ở thế kỷ XVII. Ông Vĩ đã từng giữ một chức quan võ dưới triều Tự Đức, nhưng vì chán cảnh vua quan bất tài, chỉ lo vun vén quyền lợi cá nhân, không đếm xỉa đến lợi ích chung của dân tộc, từng bước đầu hàng giặc nên ông đã từ quan về nhà quy ẩn.

Một người làm quan, cả làng được nhờ

22:59 | 17/09/2016

Dòng họ Đặng ở làng tôi là một dòng tộc khoa bảng. Ông Đặng Văn Thụy, đỗ Hoàng Giáp năm 1904, đời vua Thành Thái. Ông làm quan Tế Tửu trường Quốc Tử Giám rồi xin cáo quan về quê vì không muốn hợp tác với người Pháp.

Nho Lâm, tên mới của làng

16:04 | 15/09/2016

Tên mới của làng tôi rất đẹp – làng Nho Lâm. Gọi là tên mới nhưng cũng bắt đầu có từ đời vua Thành Thái. Vị tướng to nhất của làng tôi là Cao Lỗ. Còn ông quan to nhất của làng tôi là cụ Đặng Văn Thụy. Cụ Đặng Đỗ Hoàng Giáp, năm 1904, được bổ làm quan Tế Tửu Trường Quốc Tử Giám ở Huế. Người làng tôi gọi ông Hoàng Giáp Đặng Văn Thụy là cụ Hoàng, tức là gọi theo học vị của cụ.

Đặng Huy Trứ – ông tổ nghề nhiếp ảnh Việt Nam

08:39 | 08/09/2016

Phan Bội Châu đã từng nhận định rằng Đặng Huy Trứ (1825-1874) là ”Một trong những người trồng mầm khai hoá đầu tiên của Việt Nam“. Quả thật, ông quan thanh liêm thời Tự Đức này đã có công rất lớn trong việc gieo mầm canh tân cho nhà Nguyễn vào thế kỷ XIX.

Đặng Nguyên Cẩn, một danh nhân xứ Nghệ

10:54 | 25/11/2015

Đặng Nguyên Cẩn quê ở làng Lương Điền, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Ông sinh năm 1867, cùng năm với một người bạn ở huyện bên cạnh mà tên tuổi đã sớm trở thành nổi tiếng: Phan Bội Châu. Chân dung của Đặng Nguyên Cẩn do Huỳnh Thúc Kháng phác họa như sau: "Cụ Đặng Nguyên Cẩn, một nhà túc học, sĩ phu Nghệ Tĩnh xem như núi Thái Sơn, sao Bắc Đẩu, là một người bạn già của Phan Bội Châu. Vóc người nhỏ bé, mặt mũi đen sạm, ngoài văn học ra không biết thứ gì! Tướng cụ xấu, nếu như không quen biết mà gặp cụ lần đầu tất cho là một người không biết "chữ nhất là một”, mà ai có dè trong bụng như một kho sách, khí áp nghìn quân, cái ngòi bút cổ kim không ai sánh, cùng với cái tướng xấu quê đen quặm kia, hiệp thành cái lạ mà người đời ít có!”.

  
Danh sách cũ hơn